برکه _ دور نخست مذاکرات هستهای غیرمستقیم میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا، به ریاست سیدعباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران و استیو ویتکاف نماینده ویژه رئیسجمهور آمریکا، با میانجیگری سلطنت عمان در مسقط به پایان رسید؛ مذاکراتی که به گفته منابع خبری، عملاً وارد فاز عملیاتی شده و زمینهساز آغاز دور دوم گفتوگوها شد.
ارائه طرح مقدماتی ایران و انتقال به هیئت آمریکایی
بر اساس اطلاعات تکمیلی، سیدعباس عراقچی در نخستین دیدار خود با بدر بوسعیدی وزیر امور خارجه عمان، طرح مقدماتی و مدنظر تهران را برای مدیریت شرایط فعلی میان ایران و آمریکا و نحوه پیشبرد مذاکرات ارائه کرد. این طرح، که چارچوب کلی نگاه ایران به مسیر دیپلماسی را تبیین میکند، از سوی وزیر خارجه عمان به استیو ویتکاف منتقل شد.
به گزارش خبرنگار اعزامی خبرگزاری صدا و سیما، بررسی این طرح در میان هیئت آمریکایی در مسقط تا دقایقی پیش به پایان رسیده و این امر نشان میدهد که گفتوگوها از مرحله تبادل پیامهای اولیه عبور کرده و وارد بررسی محتوایی پیشنهادها شده است.
آغاز رسمی روند مذاکرات
خبرنگار صدا و سیما با تأکید بر اینکه «روند مذاکرات آغاز شده است»، اعلام کرد که پیام ایران پس از دیدار عراقچی با همتای عمانی، بهطور رسمی به طرف آمریکایی منتقل شده و هیئتهای دو طرف در چارچوب تعیینشده، در حال رایزنی غیرمستقیم هستند.
در همین حال، هیئت آمریکایی از شب گذشته با ترکیبی نسبتاً پرشمار و متفاوت از دورههای پیشین وارد مسقط شده است؛ موضوعی که از نگاه ناظران، میتواند نشانهای از افزایش سطح جدیت واشنگتن یا همزمان، تلاشی برای ارسال پیامهای چندلایه سیاسی و امنیتی باشد.
ترکیب هیئت آمریکایی و پیامهای دوگانه
برخی رسانههای آمریکایی از حضور چهرههای شاخص در هیئت مذاکرهکننده آمریکا، از جمله گزارشهایی درباره حضور جرد کوشنر و حتی گمانهزنیهایی درباره ورود فرمانده سنتکام به مسقط خبر دادهاند. هرچند این اخبار بهطور رسمی تأیید نشده، اما طرح آنها فضای مذاکرات را تحت تأثیر قرار داده است.
اظهارات همزمان مقامات آمریکایی درباره «دیپلماسی» و «تهدید»، از جمله مواضع اخیر سخنگوی کاخ سفید، بازتابدهنده رویکرد دوگانه واشنگتن است؛ رویکردی که در کنار مذاکرات، بر فشار و بازدارندگی نیز تکیه دارد.
در مقابل، ایران بارها تأکید کرده است که ضمن پایبندی به مسیر گفتوگو، گزینههای دفاعی و بازدارنده را نیز بهعنوان بخشی از راهبرد کلان خود حفظ کرده است.
چارچوب روشن ایران در مذاکرات
بر اساس مواضع رسمی اعلامشده:
-
مذاکرات ماهیت صرفاً هستهای دارد؛
-
غنیسازی صفر خط قرمز ایران است و پذیرفته نخواهد شد؛
-
با این حال، تهران آمادگی دارد برای رفع شبهات و اطمینانبخشی درباره صلحآمیز بودن برنامه هستهای، شفافسازی و گفتوگو انجام دهد.
در همین راستا، گزارشهای برخی رسانههای منطقهای درباره وجود پیشنویسهایی با محوریت مسائل هستهای و منطقهای، از سوی اعضای هیئت ایرانی فاقد اعتبار دانسته شده است. ایران تأکید دارد هرگونه طرح یا پیشنویس، تنها از سوی خود ایران و از مسیر عمان ارائه خواهد شد.
عزیمت هیئت ایرانی برای دور دوم مذاکرات
بر اساس برنامهریزی انجامشده، ساعت ۱:۳۰ به وقت مسقط، سیدعباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران به همراه هیئت همراه، عازم محل مذاکرات شد تا دور دوم گفتوگوها را آغاز کند. این اقدام نشان میدهد که پس از پایان بررسیهای اولیه، مذاکرات وارد مرحلهای تازه و عملیتر شده است.
پایان دور نخست مذاکرات مسقط را میتوان آغاز دیپلماسی هدفمند اما محتاطانه میان ایران و آمریکا دانست؛ دیپلماسیای که در آن:
-
عمان نقش میانجی فعال و مؤثر دارد؛
-
ایران با طرح مشخص و خطوط قرمز روشن وارد گفتوگو شده است؛
-
و آمریکا با ترکیبی از پیامهای دیپلماتیک و امنیتی، رویکردی دوگانه را دنبال میکند.
ادامه این مذاکرات و نتایج دور دوم، مشخص خواهد کرد که آیا گفتوگوهای مسقط میتواند از مرحله مدیریت اختلافات عبور کرده و به تفاهمهای عملی منجر شود یا خیر./ اخبار سیاسی
