موضوعات داغ
تازه های سلامت؛ مصرف نادرست مکملها و تأثیر منفی بر سلامت مغز
همزمان با رشد روزافزون بازار مکملهای غذایی، آگاهی از ترکیبهای خطرناک و تأثیرات واقعی این محصولات بر سلامت مغز اهمیت بیشتری یافته است.
برکه _ تازه های سلامت را اینجا بخوانید.
استفاده نادرست یا ترکیب اشتباه مکملهای غذایی و گیاهی میتواند نهتنها به بهبود عملکرد مغز کمک نکند، بلکه ممکن است روند پیری مغز را تسریع کرده و خطر اختلالات شناختی و دیگر عوارض سلامتی را افزایش دهد.
رشد بازار مکملها:
در سالهای اخیر، بازار مکملهای غذایی بهویژه آنهایی که با وعده «تقویت حافظه» و «جوان نگه داشتن مغز» تبلیغ میشوند، بهطرز چشمگیری گسترش یافتهاست. تبلیغات عمده و بستهبندیهای جذاب باعث شدهاند تا بسیاری از افراد، به ویژه سالمندان و کسانی که نگران زوال عقل و آلزایمر هستند، به مصرف روزانه این محصولات روی آورند. با این حال، متخصصان مغز و اعصاب هشدار میدهند که مصرف این مکملها بهویژه در دوزهای بالا یا ترکیبهای نادرست میتواند بیشتر از آنکه مفید باشد، خطرساز باشد.
هشدار متخصصان:
دکتر جرولد فلیشمن، متخصص مغز و اعصاب و استاد دانشگاه در واشنگتن، بیان میکند که شواهد علمی نشان میدهد مصرف نامعقول مکملها میتواند عوارض خطرناکی به دنبال داشته باشد. او تأکید میکند که بهترین راه برای دریافت مواد مغذی، پیروی از یک رژیم غذایی متعادل است و مصرف مکملها باید تنها در صورت وجود کمبود خاصی تحت نظر پزشک انجام پذیرد.
کیفیت نامناسب محصولات:
یکی از مشکلات کلیدی بازار مکملها، عدم نظارت مؤثر بر کیفیت و اطلاعات موجود بر روی برچسب این محصولات است. بررسیهای آزمایشگاهی نشان داده که درصد معتنابهی از مکملهای فروختهشده بهعنوان «تقویتکننده مغز» حاوی موادی هستند که در برچسب آنها ذکر نمیشود، یا ترکیباتی که بهعنوان موجود در آنها معرفی شدهاند، درواقع وجود ندارند. این مشکل نهتنها منجر به محرومیت مصرفکنندگان از مواد مؤثر میشود، بلکه خطر ورود ترکیبات ناشناخته و مضر به بدن را نیز مطرح میکند.
ترکیبهای خطرناک مکمل
متخصصان هشدار میدهند برخی ترکیبهای مکملی، بهویژه زمانی که همزمان با داروهای خاص مصرف شوند، میتوانند خطرناک باشند:
-
روغن ماهی همراه با جینکو، سیر یا زردچوبه:
روغن ماهی بهدلیل داشتن اسیدهای چرب امگا-۳ بهعنوان مکملی مفید شناخته میشود. اما دکتر راب نواز خان، متخصص مغز و اعصاب، هشدار میدهد که مصرف همزمان دوز بالا از این روغن با جینکو بیلوبا، سیر یا زردچوبه میتواند خطر خونریزی را افزایش دهد. این خطر بهویژه در سالمندان که غالباً داروهای رقیقکننده خون مصرف میکنند، جدیتر است.
-
ترکیب چند محرک:
مکملهای پیش از ورزش و لاغری که حاوی مقادیر بالای کافئین یا دیگر مواد محرک هستند، میتوانند مشکلاتی نظیر اضطراب، بیخوابی و تپش قلب ایجاد کنند. این مسائل میتوانند بهطور غیرمستقیم منجر به تسریع پیری مغز و افزایش خطر اختلالات شناختی شوند.
-
مواد شبهروانگردان:
برخی محصولات با عنوان «مکمل گیاهی» ممکن است حاوی مواد شبهروانگردان باشند. موادی مانند کراتوم و کاوا که در برخی مناطق قانونی هستند، میتوانند تأثیرات منفی شدیدی بر عملکرد مغز بگذارند، بهویژه اگر با دیگر مواد تأثیرگذار بر سیستم عصبی ترکیب شوند.
خطرات دیگر مکملها
خطرات مکملها تنها به مغز محدود نمیشود. برخی از آنها ممکن است با عواقب جدی برای سلامت کلی بدن نیز همراه باشند:
-
ویتامین ای:
برخی مطالعات نشان دادهاند که مصرف طولانیمدت و دوز بالای ویتامین ای میتواند با افزایش خطر ابتلا به سرطان پروستات در مردان مرتبط باشد.
-
روی و مس:
این دو ماده معدنی اگرچه معمولاً بیخطر تلقی میشوند، اما مصرف نامتعادل آنها میتواند تعادل مواد معدنی را مختل کند.
-
گیاهان دارویی:
برخی از ترکیبات گیاهی که بهعنوان «تقویتکننده عمومی» معرفی میشوند، ممکن است برای کبد مضر باشند و با آسیب کبدی مرتبط باشند.
